عزيز الله بيات

265

تاريخ تطبيقى ايران با كشورهاى جهان ( فارسى )

كه برادرش ملكشاه به سلطنت برسد . در اين ميان جمع ديگرى از ارسلانشاه ابن طغرل پسر زن ايلدگز براى رسيدن به سلطنت حمايت مىكردند . با تمام اين احوال ، سلطنت نصيب سليمانشاه شد و در همدان به تخت نشست . براى جلب نظر ايلدگز ، ارسلانشاه را به مقام ولايتعهدى خود منصوب كرد ، اما بزرگان كشور سليمانشاه را به دليل بىكفايتى از سلطنت بر كنار كردند و او را كشتند . ركن الدين ابو المظفر ارسلانشاه ابن طغرل ( 556 - 571 ه . ق . ) ( 1160 - 1175 م . ) بعد از قتل سليمانشاه ، ارسلانشاه جانشين او شد . در اين‌زمان حل و فصل كليه امور كشور به دست ايلدگز افتاد و در حقيقت ارسلانشاه اسما سلطنت مىكرد . در سال 557 هجرى ارسلانشاه به گرجستان لشكر كشيد و با گيوركى سوم پادشاه اين كشور جنگيد و او را شكست داد . در اين پيكار غنايم زياد و اسرايى چند به دست سپاهيان مسلمان ارسلانشاه افتاد . طغرل ابن ارسلانشاه ( 571 - 590 ه . ق . ) ( 1175 - 1193 م . ) بعد از مرگ ارسلانشاه ، به كمك اتابك جهان‌پهلوان ، فرزند خردسال ارسلانشاه به نام طغرل سوم به تخت سلطنت نشست و به فرمان اتابك ، برادر ارسلان به سپهسالارى لشكر منصوب شد . بعد از مرگ جهان‌پهلوان ، طغرل براى اينكه خود را از زيربار نفوذ قزل ارسلان آزاد كند ، رهسپار سمنان شد . قزل ارسلان به تعقيب او شتافت . در نزديك دامغان از سپاهيان طغرل شكست خورد ، طغرل پس از اين فتح به همدان مراجعت و به استقلال سلطنت كرد . قزل ارسلان براى جبران شكست خود از ناصر خليفه عباسى يارى خواست . خليفه در سال 582 هجرى سپاهى به كمك او فرستاد ، ليكن آنان از طغرل شكست خوردند . مدت زيادى نگذشت كه قلمرو طغرل در محاصره اتابكان آذربايجان و خليفه عباسى و خوارزمشاه قرار گرفت . طغرل در سال 586 هجرى به اسارت قزل ارسلان درآمد ، اما بر اثر مرگ قزل ارسلان از زندان نجات يافت و دولت او بار ديگر سر و سامانى گرفت . ليكن در سال 590 هجرى در نزديكى رى از قتلغ اينانج